X
تبلیغات
نشریه حقوق بین الملل پاسارگاد - کمیته بین المللی صلیب سرخ (ICRC)

نشریه حقوق بین الملل پاسارگاد

(به نام خداوند دادگستر)

کمیته بین المللی صلیب سرخ (ICRC)

ICRC :   International Committee of the Red Cross

تاریخچه کمیته بین المللی صلیب سرخ :

در تاریخ 24 ژوئن 1859 در شهر سولفرینو در شمال ایتالیا،بین نیروهای اتریش و فرانسه درگیری شدیدی رخ داد که پس از 16 ساعت نبرد 40000 کشته و زخمی بر جای گذاشت.هنری دونان که یک تاجر اهل ژنو سوییس بود در حال عبور از منطقه نبرد بود. که با دیدن هزاران سرباز هر دو نیرو که نیازمند کمک های پزشکی بودند،از مردم محلی خواست که برای مداوای زخمیان به کمک او شتابند و تاکید کرد که با سربازان هر دو طرف به یک نسبت رفتار شود.

دونان پس از بازگشت به سوییس کتاب خاطرات سولفرینو را چاپ کرد،کتابی که بین 1859 تا1863 میلادی توسط وی نوشته شد.این کتاب منبع الهام بنیانگذاران کمیته بین المللی صلیب سرخ می باشد.هنری دونان را پدر کمیته بین المللی صلیب سرخ می نامند.

دونان 2 درخواست را در کتابش مطرح نمود:

1-    ایجاد جمعیتهای امدادی در زمان صلح با پرستارانی که برای کمک به مجروحان در زمان جنگ آماده باشند.

2-    وجود داوطلبانی که برای کمک در ارائه خدمات پزشکی به نیروها فرا خوانده شوند و از طریق موافقتنامه بین المللی مورد شناسایی قرارگرفته و حمایت شوند.

در سال 1863،انجمن خیریه ای به نام جمعیت ژنو برای رفاه عمومی، کمیسیون 5 نفره ای با نام کمیته بین المللی برای امداد به مجروحان را برای عملی کردن پیشنهادهای دونان ایجاد کرد.(که یکی از افراد این کمیسون 5 نفره خود دونان بود) کمیته مذکور در 8 مه 1864 به نام کمیته بین المللی صلیب سرخ به طور رسمی تغییر نام پیدا کرد.

 

ساختار کمیته بین المللی صلیب سرخ :

کمیته بین المللی صلیب سرخ یک سازمان مستقل بشر دوستانه و دارای اساسنامه مخصوص به خود می باشد و کلیه اعضای آن از میان شهروندان سوییسی انتخاب میشوند.این کمیته  هر چند از حیث ترکیب یک کمیته ملی است،اما عملا جنبه بین المللی دارد. کمیته از نظر سیاسی،ایدئولوژی و مذهبی بی طرف و شعار آن : "نیکو کاری در زمان جنگ "می باشد.کمیته از نظر حقوق سویییس جمعیتی برخوردار از شخصیت حقوقی و تابع قوانین سوییس و ز نظر حقوق بین الملل به عنوان یک سازمان بین المللی غیر دولتی است.

دفتر اصلی کمیته در شهر ژنو قرار دارد،وظیفه اصلی  کمیته نظارت بر حسن اجرای عهدنامه های 4 گانه ژنو و دو پروتکل الحاقی آنهاست.علامت مشخصه آن نشان صلیب سرخ بر زمینه سفید،بر عکس پرچم ملی دولت سوئیس می باشد.

درمورد ماهیت سازمانی کمیته بن المللی صلیب سرخ این اطمینان وجود دارد که وظایف خود را مستقل از تاثیر دولتها از جمله دولت سوییس انجام می دهد.کمیته دارای نمایندگان و مامورانی در بیش از 80 کشور جهان و بیش از 11000 نفر کارمند می باشد که اکثرا تبعه کشوری هستند که در آن به خدمت مشغولند.حدمد 800 نفر در مقر کمیته در شهر ژنو سوییس مشغول به فعالیت می باشند.

کمیته بین المللی صلیب سرخ رکن اصلی و منشا نهضت بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر می باشد .

ارکان تشکیل دهنده نهضت بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر عبارتند از:

1.      کمیته بین المللی صلیب سرخ:

که بر مبنای اساسنامه خود دارای تشکیلات خاصی به شرح ذیل میباشد:

الف: مجمع عمومی کمیته : رکن عالی سیاستگزاری،نظارت و تصمیم گیری کمیته بوده که حدود هشت بار در سال تشکیل جلسه میدهد.اعضای مجمع،همان اعضای کمیته(حد اکثر 25 نفر)و رئیس و نایب رئیس کمیته می باشد،که همگی باید تابعیت سوئیس را داشته باشند.

ب: شورای اجرایی : مسئول جریان کلی امور کمیته بودهو نظارت مستقیم بر اداره آن دارد.شورا متشکل از حد اکثر هفت نفر از اعضای کمیته به انتخاب مجمع عمومی بوده و هفته ای یکبار تشکیل جلسه می دهد.رئیس کمیته(رئیس مجمع)ریاست شورای اجرایی را بر عهده دارد

ج :هیئت مدیره : مسئول اداره کمیته بر اساس تصمیمات و توصیه های مجمع عمومی،شورای اجرایی و رئیس کمیته می باشد.هیئت مدیره کمیته از مدیر عملیات و مدیر عامل که همزمان مسئولیت مدیریت امور عمومی و مدیریت امور اداری را نیز دارد،تشکیل شده است. مدیریت عملیات که در واقع قلب کمیته و مهمترین قسمت آن می باشد از دو بخش "عملیات" و "آژانس مرکزی جستجو"تشکیل شده است.

 

2.      فدراسیون بین المللی جمعیت های صلیب سرخ و هلال احمر:

 شامل کلیه جمعیت های ملی صلیب سرخ و هلال احمر بوده که هر کدام در تصمیمات فدراسیون سهیم هستند،فدراسیون سازمانی مستقل،غیر دولتی،غیر سیاسی،غیرنژادی،غیر مذهبی،خصوصی و بی طرف است.شعار آن"از انسانیت تا صلح" می باشد.مقر آن در ژنو بوده و علائم شخصه آن :هلال و صلیب سرخ در داخل یک مربع،مستطیل با زمینه سفید می باشد.فدراسیون از چهار تشکیلات مجزا ایجاد شده است :

الف: مجمع عمومی

ب: شورای اجرایی

ج: کمیسیون تخصصی فدراسیون

د: مقامات فدراسیون

3.      جمعیت های ملی (هلال احمر یا صلیب سرخ) :

 در اکثر کشورهای جهان جمعیت هایی به نام جمعیت هلال احمر یا صلیب سرخ به عنوان یک جمعیت ملی،خیریه و غیر دولتی،اما تابع مقررات عمومی کشور متبوع خود تاسیس شده است.که نسبت به قانون داخلی کشور مربوطه دارای تشکیلات خاص خود می باشد.

 

 

ویژگی کمیته بین المللی صلیب سرخ :

ماموریت : کمیته بین المللی صلیب سرخ بحث حمایت ازغیر نظامیان و قربانیان نظامی درگیری های مسلحانه بین المللی و نا آرامی های داخلی و کمک به آنان بر مبنای بی طرفی و بی غرضی کامل را در دستور کار خود دارد.

اهم وظایف کمیته شامل موارد ذیل می گردد :

1. بازدید از اسرای جنگی و باز داشتیان غیر نظامی

2. جستجو برای یافتن مفقودین

3. انتقال پیام میان اعضای خانواده هایی که در نتیجه جنگ از یکدیگر جدا شده اند

4. پیوند دوباره اعضای خانواده ها

5. فراهم کردن غذا،آب و کمک های پزشکی به غیر نظامیانی که به این ضرورتهای اولیه دسترسی ندارند

6. گسترش دانش حقوق بشر دوستانه

7. نظارت بر رعایت حقوق بشر دوستانه

8. جلب توجه نسبت به موارد نقض حقوق بشر دوستانه و مشارکت در توسعه و تحول حقوق بشر دوستانه

9. به رسمیت شناختن هر جمعیت ملی

10. بر عهده گرفتن وظایفی که قراردادهای ژنو برای کمیته در نظر گرفته است

11.اقدام در همه اوقات،به عنوان یک موسسه بی طرف که فعالیتهای بشر دوستانه خود را به طور اخص در زمان درگیری های مسلحانه بین المللی و سایر در گیریهای مسلحانه داخلی انجام می دهد

12.کمک در زمینه آموزش کارکنان درمانی و تهیه وسایل پزشکی

13.اجرای ماموریتهایی که از سوی کنفرانس بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر به کمیته محول می شود

14.حفظ و نشر اصول اساسی نهضت (اصول بنیادین ) که شامل انسانیت، بی غرضی، بی طرفی، استقلال، خدمات داوطلبانه، یگانگی و جهانشمولی میباشد

 

 

اصول بنیادین :    

هفت اصل بنیادین نهضت بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر که پاسداری از آن از وظایف کمیته بین المللی صلیب سرخ است.رسما در بیستمین کنفرانس بین المللی که به سال 1965 در وین برگزار شد،اعلام گردید :

1. انسانیت  : نهضت بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر که بر خاسته از آرمان کمک بدون تبعیض به مجروحان جنگ است در سطح بین المللی و ملی تلاش می کند از ورود درد و رنجدر هر کجا یافت شود پیشگیری کرده و از آن بکاهد.هدف نهضت،حمایت از حیات و سلامت و تضمین احترام به ابناء بشر است.نهضت،درک متقابل،دوستی،همکاری و صلح پایدار را در میان ملتها ارتقاء می دهد.

2. بی غرضی : نهضت هیچ تبعیضی به دلیل ملیت،نژاد،عقاید دینی،طبقۀ اجتماعی یا عقاید سیاسی قائل نمی شود.نهضت تلاش می کند درد و رنج افراد را بر طرف کرده و صرفاً بر اساس نیاز های این افراد عمل کند و صرفاً برای اضطراری ترین موارد اولویت قائل شود.

3. بی طرفی  : نهضت به منظور تداوم و جلب اعتماد همه، در مخا صمات هیچ طرفی را نخواهد گرفت و در هیچ زمانی در مباحث سیاسی ، نژادی، دینی یا ایدئولوژیک شرکت نخواهد کرد.

4. استقلال : نهضت مستقل است.جمعیت های ملی در حالیکه معین دولتها در ارائه کمک های بشر دوستانه بوده و تابع قوانین کشور خودشان هستند،با این حال همیشه باید خود مختاری خود را به گونه ای حفظ کنند که بتوانند در هر زمانی قادر باشند مطابق با اصول نهضت عمل کنند.

5. خدمات داوطلبانه : نهضت،یک نهضت امدادی داوطلبانه است که هیچ فعالیتی برای به دست آوردن سود انجام نمی دهد.

6. یگانگی : تنها یک جمعیت صلیب سرخ یا هلال احمر در هر کشوری می تواند وجود داشته باشد.جمعیت به روی همه باز است ووظیفه ی بشردوستانه اش را در سرتاسر آن سرزمین اجراخواهد کرد

7. جهانشمولی : نهضت بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر که در آن همه ی جمعیتها از جایگاه برابر برخوردار بوده و مسئولیتها و وظایف یکسانی در کمک به یکدیگر دارند.نهضتی جهانی است.

مصونیت و صلاحیت کمیته بین المللی صلیب سرخ :

 صلاحیت و وضعیت حقوقی کمیته ی بین المللی صلیب سرخ ، این سازمان را از آژانسهای بین دولتی همچون آژانس سازمان ملل و سازمان های غیر دولتی (NGO) مجزا ساخته است.

 کمیته بین المللی صلیب سرخ از طریق انعقاد موافقتنا مه ها  با کشورها در تحت حقوق بین الملل  از مزایا و مصونیت هایی که معمولا به سازمانهای بین دولتی اعطا می شود همچون مصونیت از پیگرد حقوقی که از کمیته در مقابل هر گونه رسیدگی اداری وقضایی حمایت می کند، غیر قابل تعرض بودن اموال،آرشیو و سایراسناد برخوردار گردد.چنین مزایا و مصونیتهایی از ضروریات فعالیت کمیته ی بین المللی صلیب سرخ است چرا که تضمین کننده ی دو شرط اصلی فعالیت سازمان یعنی بی طرفی و استقلال می باشند.سازمان با انعقاد قراردادی با دولت سوئیس استقلال و آزادی عمل خود را از دولت سوئیس تضمین نموده است.

حقوق بشر دوستانه ،کمیته بین المللی صلیب سرخ را قادر می کند که رعایت قواعد حقوق بشر دوستانه را تضمین کند.

<< نمایندگان یا ماموران حامی مجاز خواهند بود به کلیه اماکن اقامت اسیران ،به خصوص به محلهای تو قیف ،بازداشت و کار بروند.....>> و دیگر اینکه << نمایندگان کمیته بین المللی صلیب سرخ نیز از همین امتیازات بهره مند خواهند بود >>(ماده 126 ،کنوانسیون سوم 1949 ژنو) و نیز ماده 143 کنوانسیون چهارم ژنو ،متضمن مقررات مشابهی است که از غیر نظامیان حمایت نموده است.

اساسنامه نهضت میگوید یکی از نقشهای کمیته بین المللی صلیب سرخ عبارت است از :

<< بر عهده گرفتن وظایفی که به موجب کنوانسیونهای ژنو، برای اجرای دقیق حقوق بین الملل بشر دوستانه قابل اعمال در مخاصمات مسلحانه و برای آگاهی از هر گونه شکایت درباره موارد ادعایی نقض حقوق ،باید بر اساس آن عمل شود >>

مواد مرتبط با صلاحیت کمیته بین المللی صلیب سرخ در کنوانسیونهای 4 گانه ژنو(1949) و پروتکل های الحاقی 1977 :

1. مواد 11و 23از کنوانسیون اول ژنو راجع به بهبود سرنوشت مجروحین و بیماران نیروهای مسلح هنگام اردو کشی ،مورخ 12 اوت 1949

2 .بند 2 ماده 3، ماده 10 وماده 11 کنوانسیون دوم ژنو راحع به بهبود سرنوشت زخمداران م بیماران و غریقان نیروهای مسلح در دریا ،مورخ 12 اوت 1949

3.مواد 3،10،79،123،125،126ومواد 3،4،8و11 پیوست(2) کنوانسیون سوم ژنو راجع به معامله با اسیران جنگی مورخ 12 اوت 1949

4.مواد 3،14،30،61،108،140،142،143و ماده 8 از پیوست (2) کنوانسیون چهارم ژنو راجع به حمایت افراد کشوری در زمان جنگ مورخ 12 اوت 1949

5.مواد 81،97 و98پروتکل الحاقی اول به کنوانسیون ژنو در خصوص حمایت از قربانیان مخاصمات مسلحانه در سال 1977

6.ماده 18پروتکل الحاقی دوم به کنوانسیون ژنو در خصوص حمایت از قربانیان مخاصمات مسلحانه در سال 1977

منابع:

1.مراجعه حضوری به نمایندگی کمیته بین المللی صلیب سرخ و کمیته ملی حقوق بشردوستانه در تهران و اخذ راهنمایی و مقالات و کتب مرتبط

2. سایت رسمی کمیته بین المللی صلیب سرخ   www.icrc.org                   

3. حقوق بین الملل بشر دوستانه (پاسخ به سوالات شما) به کوشش کمیته ملی حقوق بشر دوستانه،ترجمه هاجر سیاه رستمی (نشر امیر کبیر،تهران،1387)

4.کمیته بین المللی صلیب سرخ را بشناسیم،ترجمه ایمان مرادی فارسانی (از نمایندگی کمیته بین المللی صلیب سرخ در تهران)

5.خاطرات سولفرینو، از هانری دونان ترجمه محمد ابراهیم توکلی کارشک (نشر آژند، سبزوار،1388)

6.حقوق بشر دوستانه در مخاصمات مسلحانه، ویراسته پروفسور دیتر فلک و با اهتمام و ویرایش دکتر سید قاسم زمانی و دکتر نادر ساعد،(کمیته ملی حقوق بشر دوستانه ،نشر شهر دانش،تهران،1387)

7.حقوق جنگ (حقوق بین الملل مخاصمات مسلحانه) از دکتر محمد رضا بیگدلی(نشر دانشگاه علامه طباطبایی،تهران،1380)

8.حقوق بین الملل بشر دوستانه،مخاصمات مسلحانه داخلی،ازپروفسورجمشید ممتاز و دکتر امیر حسین رنجبریان (کمیته ملی حقوق بشر دوستانه ،نشر میزان،تهران،1387)

9.حقوق بین الملل بشر دوستانه ناظر بر حمایت از افراد در درگیری های مسلحانه،مجموعه اسناد ژنو،از کمیته ملی حقوق بشر دوستانه(نشر هلال احمر،تهران،1385)

10.حقوق بین المللی بشر دوستانه عرفی،کمیته بین المللی صلیب سرخ،از ژان ماری هنکرتز ولوئیس دوسوالدبک،ترجمه دفتر امور بین الملل قوه قضاییه و کمیته بین المللی صلیب سرخ(نشر مجد،تهران،1387 )

 

تحقیق و تدوین : محمود گلستانی (اردیبهشت 89)

 


 

 

 

+ نوشته شده در  89/03/01ساعت 14:23  توسط محمود گلستانی  |